 |
|
|
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
วันลอยกระทง
(Loy Kratong Festival)
เทศกาลลอยกระทง มีมาตั้งแต่ครั้งสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ปรากฏหลักฐาน จากหนังสือเรื่อง นางนพมาศ หรือตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ กล่าวถึง นางนพมาศ ซึ่งมียศเป็นท้าวศรีจุฬาลักษณ์ พระสนมเอกพระร่วงเจ้า (พระเจ้าอรุณกุมาร) เกี่ยวกับเทศกาลนี้ว่า "ในฤดูเดือน 12 เป็นเวลาเสด็จลงประพาสลำน้ำตาม พระราชพิธีในเวลากลางคืน พระอัครมเหสีและสนมฝ่ายในตามเสด็จในเรือพระที่นั่ง ทอดพระเนตรการขัตฤกษ์ ซึ่งราษฎรเล่นในแม่น้ำตามกำหนดปี เมื่อนางนพมาศ ได้เข้ารับราชการจึงได้คิดอ่านทำกระทงถวายพระเจ้าแผ่นดินเป็นรูปดอกบัว และรูปต่างๆ ให้ทรงลอยตามสายน้ำและคิดคำขับร้องขึ้นถวายให้พระเจ้าแผ่นดิน ทรงดำริจัดเรือ พระที่นั่ง เทียบขนานกันให้กว้างใหญ่ สำหรับสนมฝ่ายในจะได้ตามเสด็จประพาส ได้มากกว่าแต่ก่อน"
การลอยกระทง จะนับว่าเป็นพิธีด้วยหรือไม่ ทราบได้จากพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เรื่องพระราชพิธี 12 เดือน ตอนที่ว่าด้วยลอยพระประทีป กล่าวว่า
"การลอยพระประทีปการลอยกระทงนี้ เป็นนักขัตฤกษ์ที่รื่นเริงทั่วไปของชนทั้งปวงไม่เฉพาะแต่การหลวง
แต่จะนับว่าเป็นพระราชพิธีอย่างใดก็ไม่ได้ ด้วยไม่มีพิธีสงฆ์ พิธีพราหมณ์อันใดเกี่ยวข้อง เนื่องในการลอยพระประทีปนั้นเว้นแต่จะเข้าใจว่าตรงกับ
เดือนสิบสองเวลาหน้าน้ำพญานาคขึ้นมานมัสการรอยพระพุทธบาทแล้ว
เล่นน้ำสนุก" (สุภักดิ์ อนุกูล 2542)
ส่วนบุญเติม แสงดิษฐ (2541) ได้กล่าวเพิ่มเติมเกี่ยวกับพิธีลอยกระทงว่า
รัชกาลที่ 4 ได้กล่าวว่า จะนับว่าเป็นพระราชพิธีอย่างใดก็ไม่ได้ แต่ควรนับว่าเป็นราชประเพณีซึ่งมีมาในแผ่นดินสยามแต่โบราณ ตั้งแต่
พระนครยังอยู่ฝ่ายเหนือ
ความมุ่งหมายของการลอยกระทง สรุปได้ดังนี้
1.เพื่อขอขมาลาโทษแม่คงคา เพราะได้อาศัยน้ำท่านกินและใช้ มนุษย์มักจะทิ้งและถ่ายสิ่งปฏิกูลอันน่ารังเกียจลงไปในน้ำด้วย เป็นการขาดความคารวะแม่คงคา จึงสมควรขอขมาลาโทษท่านเสีย
2.เพื่อสักการะรอยพระพุทธบาทนัมมทานี ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงประทับ
รอยพระบาท ประดิษฐานไว้บนหาดทรายแห่งแม่น้ำนัมมทานี ในประเทศอินเดีย
3.เพื่อบูชาพระอุปคุต ชาวไทยภาคเหนือให้ความเคารพพระอุปคุตอย่างสูง พระอุปคุตนั้นตำนานเล่าว่า เป็นพระมหาเถระรูปหนึ่งผู้มีอิทธิฤทธิ์ สามารถปราบพญามารได้ ท่านนั่งเข้าสมาธิอยู่บัลลังก์แก้วในท้อง มหาสมุทร
4.เพื่อลอยทุกข์โศกโรคภัยและความอัปรีย์จัญไร ทำนองเดียว กับพิธีลอยบาปของพราหมณ์ ถ้าใครเก็บกระทง จะต้องเป็นผู้รับบาปเหล่านั้นไป เท่ากับเอาความทุกข์หรือ เคราะห์กรรมของเจ้าของกระทงไปแทน
เทศกาลลอยกระทง มีมาตั้งแต่ครั้งสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ปรากฏหลักฐาน จากหนังสือเรื่อง นางนพมาศ หรือตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ กล่าวถึง นางนพมาศ ซึ่งมียศเป็นท้าวศรีจุฬาลักษณ์ พระสนมเอกพระร่วงเจ้า (พระเจ้าอรุณกุมาร) เกี่ยวกับเทศกาลนี้ว่า "ในฤดูเดือน 12 เป็นเวลาเสด็จลงประพาสลำน้ำตาม พระราชพิธีในเวลากลางคืน พระอัครมเหสีและสนมฝ่ายในตามเสด็จในเรือพระที่นั่ง ทอดพระเนตรการขัตฤกษ์ ซึ่งราษฎรเล่นในแม่น้ำตามกำหนดปี เมื่อนางนพมาศ ได้เข้ารับราชการจึงได้คิดอ่านทำกระทงถวายพระเจ้าแผ่นดินเป็นรูปดอกบัว และรูปต่างๆ ให้ทรงลอยตามสายน้ำและคิดคำขับร้องขึ้นถวายให้พระเจ้าแผ่นดิน ทรงดำริจัดเรือ พระที่นั่ง เทียบขนานกันให้กว้างใหญ่ สำหรับสนมฝ่ายในจะได้ตามเสด็จประพาส ได้มากกว่าแต่ก่อน"
การลอยกระทง จะนับว่าเป็นพิธีด้วยหรือไม่ ทราบได้จากพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เรื่องพระราชพิธี 12 เดือน ตอนที่ว่าด้วยลอยพระประทีป กล่าวว่า
"การลอยพระประทีปการลอยกระทงนี้ เป็นนักขัตฤกษ์ที่รื่นเริงทั่วไปของชนทั้งปวงไม่เฉพาะแต่การหลวง
แต่จะนับว่าเป็นพระราชพิธีอย่างใดก็ไม่ได้ ด้วยไม่มีพิธีสงฆ์ พิธีพราหมณ์อันใดเกี่ยวข้อง เนื่องในการลอยพระประทีปนั้นเว้นแต่จะเข้าใจว่าตรงกับ
เดือนสิบสองเวลาหน้าน้ำพญานาคขึ้นมานมัสการรอยพระพุทธบาทแล้ว
เล่นน้ำสนุก" (สุภักดิ์ อนุกูล 2542)
ส่วนบุญเติม แสงดิษฐ (2541) ได้กล่าวเพิ่มเติมเกี่ยวกับพิธีลอยกระทงว่า
รัชกาลที่ 4 ได้กล่าวว่า จะนับว่าเป็นพระราชพิธีอย่างใดก็ไม่ได้ แต่ควรนับว่าเป็นราชประเพณีซึ่งมีมาในแผ่นดินสยามแต่โบราณ ตั้งแต่
พระนครยังอยู่ฝ่ายเหนือ
ความมุ่งหมายของการลอยกระทง สรุปได้ดังนี้
1.เพื่อขอขมาลาโทษแม่คงคา เพราะได้อาศัยน้ำท่านกินและใช้ มนุษย์มักจะทิ้งและถ่ายสิ่งปฏิกูลอันน่ารังเกียจลงไปในน้ำด้วย เป็นการขาดความคารวะแม่คงคา จึงสมควรขอขมาลาโทษท่านเสีย
2.เพื่อสักการะรอยพระพุทธบาทนัมมทานี ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงประทับ
รอยพระบาท ประดิษฐานไว้บนหาดทรายแห่งแม่น้ำนัมมทานี ในประเทศอินเดีย
3.เพื่อบูชาพระอุปคุต ชาวไทยภาคเหนือให้ความเคารพพระอุปคุตอย่างสูง พระอุปคุตนั้นตำนานเล่าว่า เป็นพระมหาเถระรูปหนึ่งผู้มีอิทธิฤทธิ์ สามารถปราบพญามารได้ ท่านนั่งเข้าสมาธิอยู่บัลลังก์แก้วในท้อง มหาสมุทร
4.เพื่อลอยทุกข์โศกโรคภัยและความอัปรีย์จัญไร ทำนองเดียว กับพิธีลอยบาปของพราหมณ์ ถ้าใครเก็บกระทง จะต้องเป็นผู้รับบาปเหล่านั้นไป เท่ากับเอาความทุกข์หรือ เคราะห์กรรมของเจ้าของกระทงไปแทน
กำหนดการทอดกฐินพระราชทาน
และลอยกระทง
วัดพุทธปทีป กรุงลอนดอน
วันอาทิตย์ที่ 28 ตุลาคม 2544
เวลา
พิธีกรรมและกิจกรรม
09.00
น.
10.00
น.
11.00
น.
12.00
น.
13.00
น.
17.30
น.
อ่านข่าวท้องถิ่นและในยุโรป
สงวนลิขสิทธิ์
2544-2545. ©Copyrights. 2001-2002.
